Op woensdag 4 september sprak David Klinkhamer, architect bij RAUMPLAN, in tijdens de raadsvergadering Ruimtelijke Ordening in het gemeentehuis in Amsterdam. Dit was zijn speech:
Beste raadsleden,
Ik sta hier namens Raumplan, een architectenbureau uit Amsterdam dat samen met het Baaibuurt Collectief werkt aan een alternatieve planontwikkeling voor de Baaibuurt West op Zeeburgereiland. Dit doen wij niet alleen, maar met een gespecialiseerd adviesteam bestaande o.a. uit landschapsontwerpers, stedenbouwkundigen en een adviesbureau voor bodem en geologie. Maar vooral ook mét de bewoners, omwoners en toekomstige bewoners van het gebied.
De Baaibuurt is een van de laatste groene vrijplaatsen van Amsterdam. Een gebied waar een diverse groep van studenten, bewoners, kunstenaars en ondernemers al zestig jaar een bloeiende en groene gemeenschap vormt. Waarbinnen betaalbaarheid, zelfvoorzienendheid, natuurinclusiviteit, diversiteit en delen belangrijke waarden zijn. Door de uitdijing van de stad is de plek van rafelrand verworden tot een centrale gewilde ontwikkellocatie. De gemeente wil de wijk dan ook ontruimen, volledig saneren en opnieuw top-down ontwikkelen met 1.800 woningen. Hierdoor zal niet alleen de bloeiende gemeenschap, maar ook alle bestaande flora en fauna verdwijnen.
Wij begrijpen de realiteit van de druk op de woningmarkt en dat hier onder een grotere dichtheid woningen moeten worden gerealiseerd. Echter het vooruitzicht dat al het moois hier tot op de laatste grasspriet wordt gesaneerd en vervolgens opgehoogd zal worden met vijf meter zand om vol te bouwen met een generieke bouwblokken gaat ons aan het hart. Het is duidelijk dat het verslepen van tonnen zand, het weghalen van alle natuur en biodiversiteit, het slopen van bestaande structuren en het in de grond duwen van plastic drainagesystemen een hoop negatieve milieueffecten met zich mee zal brengen.
Wij bieden een alternatieve toekomst: een plan ontworpen vanuit de bestaande waarden & kwaliteiten van het gebied én de gemeenschap. Een plan met een ecologische basis en een daadwerkelijk natuur-inclusieve, bio-based, groene woon-werkwijk met 1.800 woningen. Om een dergelijk alternatief te kunnen ontwikkelen hebben we elkaar nodig. Daarvoor zullen we met u aan een gezamenlijke ontwerptafel moeten om elkaar ook te kunnen overtuigen van de wederzijdse belangen.
Helaas is het participatieproces met de gemeente op een doodspoor terecht gekomen. Uw eigen beleidsnota’s, – zoals de Structuurvisie 2040, de omgevingsvisie 2050, de projectnota Baaibuurt West en de overkoepelende visie van de MRA – staan nota bene vol met goede ambities en visies over natuur-inclusief ontwikkelen met aandacht voor bodemgesteldheid en grondbalans. Samen in co-creatie met de bewoners en ondernemers.
In Amsterdam zijn geslaagde historische voorbeelden van co-creatie in stedenbouw te vinden. Zoals het succesvolle alternatieve stedenbouwkundige plan van de Nieuwmarktbuurt in 1970, dat Van Eyck en Bosch samen met de bewoners hebben gemaakt. Maar er zijn ook hedendaagse voorbeelden van een alternatieve stedenbouw die niet uitgaat van een tabula rasa middels ophogen met zand, maar juist gebruik maakt van bestaande kwaliteiten. Zoals o.a. de Meinerswijk in Arnhem. Plannen die hoopvolle handvatten bieden voor een alternatieve toekomst.
Kortom de kansen liggen hier voor het oprapen, en wij nodigen u uit om aan de gezamenlijke ontwerptafel te gaan. De Baaibuurt West biedt een uitgelezen kans voor de stad Amsterdam om zich weer te onderscheiden in gebiedsontwikkeling. Als ambitieuze gemeente die voorloper wil zijn van een inclusieve en toekomstbestendige stad. Zeker gezien het constant verzakken van de grond op de tot nog toe ontwikkelde gebieden op Zeeburgereiland laten zien dat de ‘beproefde methode’ niet langer werkt.
Wij nodigen u graag uit voor een kennismaking met ons adviesteam en een rondleiding door de wijk.